Phát huy truyền thống văn hóa Kinh Bắc, kiến tạo đô thị Bắc Ninh giàu đẹp, văn minh, hiện đại

Với bề dày lịch sử, truyền thống văn hiến và hệ thống di sản văn hóa đặc sắc, Bắc Ninh đang đứng trước những cơ hội mới trong quá trình phát triển đô thị. Cùng với đầu tư kết cấu hạ tầng, mở rộng không gian phát triển, nâng cao chất lượng dịch vụ và đẩy mạnh chuyển đổi số, tỉnh chú trọng bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa Kinh Bắc, hướng tới xây dựng không gian đô thị văn minh, hiện đại, xanh, thông minh và giàu bản sắc. Đây không chỉ là yêu cầu của quá trình đô thị hóa, mà còn là định hướng để phát triển bền vững, lấy người dân làm trung tâm và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Hình ảnh minh hoạ

Kinh Bắc - Bắc Ninh là vùng đất giàu truyền thống văn hiến, nơi lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của dân tộc. Dân ca Quan họ Bắc Ninh, hệ thống di tích lịch sử - văn hóa, lễ hội truyền thống, làng nghề và các phong tục, tập quán tốt đẹp đã tạo nên bản sắc riêng của vùng đất.

Trong quá trình phát triển, những giá trị ấy tiếp tục được xác định là nguồn lực quan trọng để xây dựng đời sống văn hóa, phát triển du lịch, dịch vụ và quảng bá hình ảnh Bắc Ninh. Đặc biệt, việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa cần được đặt trong mối quan hệ hài hòa với quá trình đô thị hóa, để văn hóa vừa được gìn giữ, vừa trở thành một thành tố của không gian đô thị hiện đại.

Đô thị hóa làm thay đổi mạnh mẽ không gian sống, phương thức sản xuất và sinh hoạt của người dân. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng quy mô đô thị mà còn phải bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển mới với bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa, cảnh quan và kiến trúc.

Trong quy hoạch và tổ chức không gian đô thị, các di tích, thiết chế văn hóa, không gian cộng đồng, làng nghề và các địa điểm gắn với văn hóa Quan họ cần được quan tâm bảo tồn, kết nối và phát huy phù hợp. Qua đó, hình thành những không gian đô thị có chiều sâu văn hóa, tạo sự khác biệt và sức hấp dẫn riêng cho Bắc Ninh.

Phát triển đô thị trên nền tảng văn hóa Kinh Bắc cũng chính là cách để truyền thống được tiếp nối trong đời sống hiện đại, để những giá trị đã được hình thành qua nhiều thế hệ tiếp tục được trao truyền cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Đô thị hóa gắn liền với yêu cầu hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng. Đây là một trong những điều kiện quan trọng để mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực kết nối và tạo động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội.

Trong tiến trình đó, hạ tầng giao thông giữ vai trò then chốt. Việc đầu tư, nâng cấp và kết nối các tuyến giao thông góp phần rút ngắn khoảng cách giữa các khu vực đô thị, khu công nghiệp, trung tâm dịch vụ và khu dân cư; đồng thời tăng cường liên kết vùng, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa, đi lại của người dân và thu hút đầu tư.

Cùng với giao thông, hệ thống cấp điện, cấp nước, thoát nước, xử lý chất thải, viễn thông, hạ tầng số và các công trình hạ tầng xã hội cần được đầu tư đồng bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển của đô thị.

Thực tiễn cho thấy, một đô thị phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào những công trình quy mô lớn, mà cần một hệ thống hạ tầng có tính kết nối, đồng bộ và khả năng đáp ứng lâu dài. Quy hoạch đô thị vì thế phải được thực hiện với tầm nhìn dài hạn, bảo đảm sự thống nhất giữa phát triển không gian, dân cư, giao thông, sản xuất, dịch vụ và môi trường.

Đây cũng là cơ sở để Bắc Ninh từng bước hình thành các khu vực đô thị có chức năng rõ ràng, kết nối thuận lợi, sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai và đáp ứng tốt hơn nhu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Mục tiêu cuối cùng của phát triển đô thị là nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Một đô thị văn minh không chỉ được nhận diện qua những tuyến đường khang trang, các công trình hiện đại hay tốc độ đầu tư, mà còn được thể hiện qua khả năng cung cấp các dịch vụ thiết yếu, môi trường sống, không gian công cộng và điều kiện tiếp cận các tiện ích đô thị của người dân.

Do đó, cùng với phát triển hạ tầng kỹ thuật, Bắc Ninh cần tiếp tục quan tâm đầu tư hạ tầng xã hội như trường học, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa, thể thao, công viên, khu vui chơi và các không gian sinh hoạt cộng đồng.

Đặc biệt, trong quá trình hình thành các khu dân cư, khu đô thị mới, yêu cầu về đồng bộ hạ tầng xã hội cần được đặt ra ngay từ khâu quy hoạch, bảo đảm người dân không chỉ có nơi ở mà còn có môi trường sống thuận tiện, an toàn và phù hợp với nhu cầu lâu dài.

Đô thị hóa cũng đặt ra yêu cầu xây dựng nếp sống văn minh. Ý thức chấp hành pháp luật, giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan, sử dụng không gian công cộng và xây dựng văn hóa ứng xử nơi công cộng của mỗi người dân góp phần trực tiếp tạo nên diện mạo đô thị.

Vì vậy, người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là chủ thể tham gia xây dựng đô thị. Sự đồng thuận của cộng đồng là yếu tố quan trọng để các chủ trương, quy hoạch và dự án phát triển đô thị được triển khai hiệu quả, bền vững.

Cùng với yêu cầu phát triển nhanh, Bắc Ninh đứng trước nhiệm vụ nâng cao chất lượng đô thị theo hướng xanh, thông minh và bền vững.

Đô thị xanh không chỉ là gia tăng diện tích cây xanh, mặt nước mà còn bao gồm việc sử dụng hiệu quả tài nguyên, kiểm soát ô nhiễm, nâng cao chất lượng không khí, tổ chức giao thông hợp lý và xây dựng các không gian công cộng phù hợp.

Trong quy hoạch đô thị, việc bảo đảm các khoảng không gian xanh, mặt nước, công viên và khu sinh hoạt cộng đồng có ý nghĩa quan trọng đối với chất lượng môi trường và sức khỏe của người dân. Đây cũng là yếu tố góp phần tạo dựng diện mạo đô thị hiện đại, thân thiện và đáng sống.

Song song với đó, chuyển đổi số mở ra cơ hội nâng cao hiệu quả quản lý và vận hành đô thị. Việc ứng dụng công nghệ trong quản lý dân cư, cung cấp dịch vụ công, giám sát môi trường, quản lý giao thông, tiếp nhận và xử lý phản ánh của người dân sẽ góp phần nâng cao năng lực quản trị.

Phát triển đô thị thông minh vì vậy cần được đặt trong tổng thể chuyển đổi phương thức quản lý, lấy hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp làm trọng tâm. Công nghệ phải gắn với những yêu cầu cụ thể của đời sống, góp phần làm cho dịch vụ công thuận tiện hơn, thông tin minh bạch hơn và công tác quản lý hiệu quả hơn.

Một trong những yêu cầu quan trọng của quá trình đô thị hóa Bắc Ninh là bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển hiện đại và gìn giữ bản sắc văn hóa.

Trong quá trình mở rộng không gian đô thị, những giá trị văn hóa truyền thống cần được tiếp cận theo hướng vừa bảo tồn, vừa phát huy giá trị trong đời sống đương đại. Các di tích, làng nghề, không gian Quan họ, lễ hội và thiết chế văn hóa cộng đồng có thể được kết nối với phát triển du lịch, dịch vụ và các hoạt động văn hóa, qua đó tạo thêm giá trị kinh tế - xã hội.

Điều quan trọng là bảo đảm sự phù hợp giữa bảo tồn và phát triển, tránh để quá trình đô thị hóa làm đứt gãy không gian văn hóa truyền thống.

Một đô thị hiện đại không nhất thiết phải xóa bỏ những dấu ấn của quá khứ. Ngược lại, những giá trị lịch sử và văn hóa được bảo tồn hợp lý sẽ góp phần tạo nên bản sắc và sức hấp dẫn riêng của đô thị.

Với Bắc Ninh, đây chính là lợi thế để hình thành một diện mạo đô thị vừa hiện đại, năng động, vừa mang dấu ấn Kinh Bắc.

Bắc Ninh hôm nay đang có những bước chuyển mạnh mẽ về không gian đô thị, hạ tầng, công nghiệp, dịch vụ và đời sống xã hội. Quá trình đó đang tạo ra những cơ hội mới để nâng cao vị thế, sức cạnh tranh và chất lượng phát triển của địa phương.

Tuy nhiên, phát triển đô thị là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự thống nhất trong quy hoạch, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nâng cao năng lực quản lý nhà nước và phát huy vai trò của người dân, doanh nghiệp và cộng đồng.

Trong hành trình ấy, văn hóa Kinh Bắc tiếp tục là nền tảng quan trọng. Từ truyền thống hiếu học, tinh thần đoàn kết cộng đồng, văn hóa ứng xử đến những di sản vật thể và phi vật thể, các giá trị ấy cần được phát huy phù hợp với yêu cầu phát triển mới.

Mỗi tuyến đường được đầu tư, mỗi công trình được xây dựng, mỗi khu dân cư được chỉnh trang, mỗi không gian xanh được hình thành đều cần hướng tới mục tiêu chung là tạo dựng môi trường sống ngày càng tốt hơn cho người dân.

Đô thị hóa vì thế không đơn thuần là sự thay đổi về không gian vật chất. Đó còn là quá trình đổi mới phương thức quản trị, nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng nếp sống văn minh và hình thành một cộng đồng dân cư có trách nhiệm với nơi mình sinh sống.

Từ mạch nguồn văn hóa Kinh Bắc đến khát vọng xây dựng đô thị hiện đại, Bắc Ninh đang đứng trước yêu cầu phát triển theo hướng đồng bộ, xanh, thông minh, văn minh và bền vững. Phát huy những giá trị truyền thống, đồng thời chủ động tiếp nhận các thành tựu khoa học - công nghệ và phương thức quản trị hiện đại sẽ tạo nền tảng để Bắc Ninh xây dựng không gian đô thị có bản sắc, nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân và mở rộng không gian phát triển trong giai đoạn mới.

Đó không chỉ là câu chuyện về những con đường, những công trình hay những khu đô thị mới, mà còn là câu chuyện về cách một vùng đất giàu truyền thống đang từng bước kiến tạo tương lai - hiện đại hơn về hạ tầng, văn minh hơn trong đời sống, hiệu quả hơn trong quản trị và vẫn giữ được những giá trị cốt lõi làm nên bản sắc Kinh Bắc.

Nguồn: Trung tâm Cung ứng DVSNC xã Liên Bão - Cổng Thông tin điện tử xã Liên Bão